ગુજરાતી હાજીઓ સાથે ભાષાકીય અન્યાય કેમ?

દર વર્ષે હજ યાત્રા દરમિયાન હજ કમિટી તરફથી અનેક મહત્વપૂર્ણ સૂચનાઓ, માર્ગદર્શિકા, આરોગ્ય સંબંધિત ચેતવણીઓ, મુસાફરીના નિયમો, મીના-અરફાતની વ્યવસ્થાઓ અને તાત્કાલિક જાહેરખબરો બહાર પાડવામાં આવે છે. પરંતુ દુર્ભાગ્ય એ છે કે આમાંથી મોટાભાગની સૂચનાઓ માત્ર અંગ્રેજીમાં જ આપવામાં આવે છે.

વધુ આશ્ચર્યની વાત તો એ છે કે ગુજરાત હજ કમિટીના કેટલાક અધિકારીઓ પણ એ જ અંગ્રેજી સંદેશાઓ કોઈ ભાષાંતર કર્યા વગર સીધા ગુજરાતીના હાજીઓને ફોરવર્ડ કરી દે છે. આ સ્થિતિ માત્ર બેદરકારી નથી, પરંતુ હજ જેવી પવિત્ર અને સંવેદનશીલ યાત્રામાં ગુજરાતી ભાષી હાજીઓ સાથે થતો એક પ્રકારનો ભાષાકીય અન્યાય છે.

સવાલ એ છે કે શું ગુજરાતના હજ યાત્રીઓ અંગ્રેજી માધ્યમના જ છે?

ગામડાંમાંથી આવતા વૃદ્ધ, મહિલાઓ અને સામાન્ય શિક્ષણ ધરાવતા હાજીઓ માટે અંગ્રેજી સૂચનાઓ સમજવી અત્યંત મુશ્કેલ છે. જો હજ કમિટીના અધિકારીઓને ખરેખર હાજીઓની ચિંતા હોત, તો તેઓ દરેક સૂચનાનું સરળ ગુજરાતી ભાષાંતર કરીને મોકલતા.

ગુજરાત રાજ્યમાં ગુજરાતી ભાષાને ગૌરવ અને ઓળખ તરીકે રજૂ કરવામાં આવે છે, પરંતુ જ્યારે હજ યાત્રીઓની સેવા કરવાની વાત આવે છે ત્યારે એ જ ગુજરાતી ભાષા ગાયબ થઈ જાય છે. હજ કમિટીનું કામ માત્ર વોટ્સએપ પર મેસેજ ફોરવર્ડ કરવાનું નથી. તેમની પ્રથમ ફરજ એ છે કે હાજીઓને સરળ અને સમજાય તેવી ભાષામાં માહિતી પહોંચાડે.

બે સંભાવનાઓ અત્યંત શરમજનક

આ સમગ્ર મામલામાં બે સંભાવનાઓ સ્પષ્ટ દેખાય છે.

• અધિકારીઓને ગુજરાતી ભાષામાં કામ કરવાની ઈચ્છા નથી.
• અથવા તેમનું પોતાનું અંગ્રેજી જ એટલું નબળું છે કે તેઓ યોગ્ય ભાષાંતર કરી શકતા નથી.

બન્ને પરિસ્થિતિઓ અત્યંત ચિંતાજનક છે. જો કોઈ અધિકારીને સામાન્ય સૂચનાનું ગુજરાતી ભાષાંતર પણ ન આવડતું હોય, તો પછી એવો માણસ હજ જેવી જવાબદારીભરી વ્યવસ્થામાં શું યોગદાન આપશે?

સરકાર જવાબ આપશે?

વિચારવાની વાત એ પણ છે કે સરકાર આવા અણતૈયાર અને અસંવેદનશીલ લોકોને આવી મહત્વપૂર્ણ જગ્યાઓ પર કેમ બેસાડે છે? શું નિમણૂક કરતી વખતે ભાષાકીય ક્ષમતા, જનસંપર્ક અને સ્થાનિક લોકો સાથે સંવાદ કરવાની યોગ્યતા તપાસવામાં આવતી નથી?

ગુજરાતમાં સેવા આપનાર અધિકારીને ગુજરાતી ભાષા પ્રત્યે સન્માન અને કાર્યકુશળતા હોવી જ જોઈએ. નહીં તો એ ખુરશી પર બેસવાનો નૈતિક અધિકાર જ શું રહે?

ગુજરાત હજ કમિટીએ તરત શું કરવું જોઈએ?

• દરેક સૂચના ગુજરાતી ભાષામાં ફરજિયાત જાહેર કરવી.
• વોટ્સએપ અને સોશિયલ મીડિયા માટે અલગ ગુજરાતી મીડિયા સેલ બનાવવો.
• ગુજરાતી ભાષાંતર વગર કોઈ સૂચના ફોરવર્ડ ન કરવી.
• હાજીઓ માટે 24 કલાક ગુજરાતી હેલ્પલાઇન શરૂ કરવી.
• અયોગ્ય અને બેદરકાર અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી કરવી.

હજ સેવા છે, માત્ર નોકરી નથી. અહીં કામ કરનાર દરેક વ્યક્તિએ યાદ રાખવું જોઈએ કે તેઓ અલ્લાહના મહેમાનોની સેવા કરી રહ્યા છે. જો એ સેવા પણ ભાષાકીય અહંકાર, બેદરકારી અથવા અયોગ્યતાના કારણે અધૂરી રહી જાય, તો એ માત્ર વહીવટી નિષ્ફળતા નહીં પરંતુ નૈતિક પતન પણ ગણાશે.

WhatsApp પર શેર કરો

WhatsApp શેર બટનમાં લિંક ક્યાં પેસ્ટ કરવી?

ઉપરના કોડમાં:

https://YOUR-BLOG-LINK.com

તેની જગ્યાએ તમારા બ્લોગ પોસ્ટની સંપૂર્ણ લિંક પેસ્ટ કરવી.

ખાનકાહ-એ-આલિયા

નકશ઼બંદીયા-ચિશ્તિયા-સાબિરીયા-અશરફીયા,

ભુજ કચ્છ.