હતીમ હિજ્ર ઇસ્માઇલ કાબા શરીફ મક્કા (Hateem Hijr Ismail Kaaba Makkah)

પવિત્ર કાબા શરીફના હતીમ (હિજ્ર ઇસ્માઇલ)નો સંપૂર્ણ ઇતિહાસ અને ધાર્મિક મહત્વ

ઇબ્રાહીમી પાયાથી લઈને આજના આધુનિક સમય સુધીનો વિગતવાર ઐતિહાસિક દસ્તાવેજ

મક્કા મુઅઝ્ઝમામાં સ્થિત પવિત્ર કાબા શરીફની ઉત્તર-પશ્ચિમ બાજુએ આવેલી અર્ધ-ગોળાકાર (Semi-circular) નાની દીવાલવાળા વિશિષ્ટ ભાગને 'હતીમ' અથવા 'હિજ્ર ઇસ્માઇલ' કહેવામાં આવે છે. સામાન્ય નજરે જોતાં આ ભાગ કાબાની મુખ્ય ચોરસ ઇમારતથી બહાર અલગ દેખાય છે, પરંતુ ઇસ્લામિક ઇતિહાસ, અકિદા (માનયતા) અને શરીઅત (ઇસ્લામિક કાયદા) મુજબ, તે સાક્ષાત્ પવિત્ર કાબાનો જ એક અનિવાર્ય અને અતૂટ ભાગ છે. આ પવિત્ર સ્થાનનો ઇતિહાસ હજારો વર્ષ જૂનો છે, જે હઝરત ઇબ્રાહીમ અલૈહિસ્સલામના જમાનાથી શરૂ થઈને આજના સમય સુધી અનેક મહત્વપૂર્ણ વળાંકો અને ચમત્કારોથી ભરેલો છે. પ્રસ્તુત લેખમાં આપણે હતીમના ઇતિહાસના એક-એક પાસાનો ગહન અભ્યાસ કરીશું.

૧. હઝરત ઇબ્રાહીમ અલૈહિસ્સલામ અને હઝરત ઇસ્માઇલ અલૈહિસ્સલામનો પ્રારંભિક દૌર

આશરે ૪૦૦૦ વર્ષ પહેલાં જ્યારે અલ્લાહ તઆલાના પવિત્ર આદેશથી હઝરત ઇબ્રાહીમ અલૈહિસ્સલામ અને તેમના પુત્ર હઝરત ઇસ્માઇલ અલૈહિસ્સલામે પવિત્ર કાબાનું પુનઃનિર્માણ કર્યું, ત્યારે આ હતીમવાળો સંપૂર્ણ ભાગ કાબાની મુખ્ય ચોરસ ઇમારતની અંદર જ સામેલ હતો. તે સમયે કાબા લંબચોરસ આકાર ધરાવતું હતું.

હિજ્ર ઇસ્માઇલ નામ કેમ પડ્યું?
જ્યારે હઝરત ઇબ્રાહીમ અલૈહિસ્સલામ પોતાની પત્ની હઝરત હાજરા અલૈહિસ્સલામ અને માસૂમ પુત્ર હઝરત ઇસ્માઇલ અલૈહિસ્સલામને મક્કાની નિર્જન અને વનસ્પતિ વિનાની ખીણમાં અલ્લાહના ભરોસે મૂકીને ગયા, ત્યારે આ જગ્યાએ હઝરત ઇસ્માઇલ અલૈહિસ્સલામ અને તેમની માતાના રહેવા માટે ઘાસ, ઝાડીઓ અને પથ્થરોથી એક નાનો આશરો (ઝુંપડી અથવા ખોળો) બનાવવામાં આવ્યો હતો. અરબી ભાષામાં 'હિજ્ર' નો અર્થ 'ખોળો' અથવા 'આશરો' થાય છે. આ જ કારણે તેને 'હિજ્ર ઇસ્માઇલ' કહેવામાં આવે છે.

ઘણી ઐતિહાસિક રિવાયતો અને પ્રતિષ્ઠિત ઇતિહાસકારોના મતે, હઝરત હાજરા અલૈહિસ્સલામ અને હઝરત ઇસ્માઇલ અલૈહિસ્સલામની વફાત (અવસાન) બાદ પવિત્ર કાબાના આ જ ઉત્તર તરફના હિસ્સામાં (જેને આજે આપણે હતીમ કહીએ છીએ) તેમને દફનાવવામાં આવ્યા હતા. જોકે, આ બાબતે ઇસ્લામિક વિદ્વાનોમાં અલગ-અલગ મતો પ્રવર્તે છે, પરંતુ આ જગ્યાની પવિત્રતા અને તેનું ઐતિહાસિક જોડાણ આ પવિત્ર હસ્તીઓ સાથે સીધું છે તેમાં કોઈ શંકા નથી.

૨. કુરૈશના સમયમાં પુનઃનિર્માણ (ઈ.સ. ૬૦૫) – હતીમ બહાર રહેવાનું મુખ્ય કારણ

હઝરત ઇબ્રાહીમ અલૈહિસ્સલામ દ્વારા નિર્મિત કાબાની ઇમારત સદીઓ સુધી તડકો, વરસાદ અને કુદરતી આફતો સહન કરવાને કારણે નબળી પડી ગઈ હતી. અલ્લાહના આખરી રસૂલ હઝરત મુહમ્મદ મુસ્તફા સલ્લલ્લાહુ અલયહી વસલ્લમના નબુવ્વત (પયગંબર પદ) મળવાના આશરે પાંચ વર્ષ પહેલાં (જ્યારે આપ સાહેબની ઉંમર મુબારક આશરે ૩૫ વર્ષની હતી), મક્કામાં એક ભયાનક પૂર આવ્યું. આ પૂરના પાણી કાબાની અંદર ઘૂસી ગયા અને દીવાલો સંપૂર્ણપણે જર્જરિત થઈને તૂટી પડી. આથી મક્કાના શાસક અને પ્રતિષ્ઠિત કબીલા 'કુરૈશ' એ કાબાની ઇમારતને તોડીને નવેસરથી મજબૂત બનાવવાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય કર્યો.

કુરૈશનો હલાલ કમાણીનો મહાન સંકલ્પ:
કાબાના બાંધકામ વખતે કુરૈશના વડીલોએ એક અત્યંત કડક અને પવિત્ર શરત નક્કી કરી કે: "અલ્લાહના ઘરના પુનઃનિર્માણમાં માત્ર અને માત્ર 'હલાલ' (ન્યાયી અને પ્રામાણિક) કમાણીનો જ ઉપયોગ કરવામાં આવશે. વ્યાજ (સુદ), જુગાર, ચોરી, લૂંટફાટ, અન્યાય અથવા વેશ્યાવૃત્તિ જેવી ખોટી પ્રવૃત્તિઓથી મેળવેલા એક પણ સિક્કા કે ધનનો ઉપયોગ કાબાના પવિત્ર કામમાં કરવામાં નહીં આવે."

જ્યારે પ્રત્યક્ષ બાંધકામ શરૂ થયું, ત્યારે કુરૈશના લોકો પાસે અપ્રમાણિક ધન તો પુષ્કળ હતું, પરંતુ શરત મુજબનું પવિત્ર 'હલાલ ફંડ' (ભંડોળ) ઓછું પડ્યું. આ આર્થિક તંગીના કારણે તેઓ હઝરત ઇબ્રાહીમ અલૈહિસ્સલામના મૂળ પાયા જેટલી વિશાળ લંબચોરસ ઇમારત બનાવવા માટે અસમર્થ સાબિત થયા. આથી તેમણે મજબૂરીવશ કાબાની ઉત્તર તરફનો આશરે સાડા છ કે સાત હાથ (આશરે ૩ મીટર) જેટલો ભાગ મુખ્ય ઇમારતની બહાર છોડી દેવો પડ્યો, અને કાબાને ચોરસ આકાર આપી દીધો.

પરંતુ, આ બહાર છૂટી ગયેલો ભાગ પણ પવિત્ર છે અને કાબાનો જ મૂળ હિસ્સો છે તે ભવિષ્યની પેઢીઓ યાદ રાખે અને તેનો આદર જળવાઈ રહે, તે માટે કુરૈશે તેની આસપાસ એક નાની અર્ધ-ગોળાકાર ઘેરાવ વાળી દીવાલ બનાવી દીધી. અરબી ભાષામાં 'હતીમ' નો અર્થ 'તૂટેલો' અથવા 'મુખ્ય ભાગથી અલગ કરાયેલો ટુકડો' થાય છે, તેથી આ ભાગ 'હતીમ' તરીકે પ્રખ્યાત થયો.

૩. હઝરત મુહમ્મદ સલ્લલ્લાહુ અલયહી વસલ્લમની પવિત્ર ઇચ્છા અને હદીસનો સંદર્ભ

ઈસવીસન ૬૩૦ માં જ્યારે 'ફતહે મક્કા' (મક્કા વિજય) થયો અને ઇસ્લામનો ધ્વજ લહેરાયો, ત્યારે પયગંબર હઝરત મુહમ્મદ સલ્લલ્લાહુ અલયહી વસલ્લમની તીવ્ર ઇચ્છા હતી કે કુરૈશ દ્વારા આર્થિક તંગીના કારણે બહાર છોડવામાં આવેલા 'હતીમ' ના ભાગને ફરીથી તોડીને હઝરત ઇબ્રાહીમ અલૈહિસ્સલામના મૂળ પાયા પર લાવવામાં આવે અને તેને કાબાની અંદર સામેલ કરી દેવામાં આવે.

સહીહ બુખારી અને સહીહ મુસ્લિમની પ્રખ્યાત હદીસનો અનુવાદ:
અલ્લાહના રસૂલ સલ્લલ્લાહુ અલયહી વસલ્લમે પોતાના મનની ઇચ્છા વ્યક્ત કરતાં ઉમ્મુલ મુઅમિનીન હઝરત આયશા સિદ્દીકા રદીઅલ્લાહો અન્હાને કહ્યું હતું:
"હે આયશા! જો તારા લોકો (મક્કાના રહેવાસીઓ) નવા-નવા મુસ્લિમ ન થયા હોત (અને તેમના મનમાં જાહિલિયત અને જૂની પરંપરાઓ પ્રત્યેનો મોહ તાજો ન હોત), તો હું કાબાની વર્તમાન ઇમારતને તોડી પાડત અને તેને ફરીથી ઇબ્રાહીમ અલૈહિસ્સલામના મૂળ પાયા પર લાવીને લંબચોરસ બનાવત. હું કાબાના દરવાજાને જમીનની સપાટી સમાંતર કરત અને તેમાં બે દરવાજા બનાવત — એક પૂર્વ દિશામાં (અંદર આવવા માટે) અને એક પશ્ચિમ દિશામાં (બહાર જવા માટે). અને આ હતીમના ભાગને હું કાબાની અંદર જ સામેલ કરી દેત."

પરંતુ, તે સમયે ઇસ્લામ નવો હતો અને લોકોના મનમાં કોઈ મોટી ગેરસમજ ન ફેલાય અથવા વિરોધીઓ એવો પ્રશ્ન ન કરે કે મુહમ્મદ સલ્લલ્લાહુ અલયહી વસલ્લમે તેમના સૌથી પવિત્ર સ્થાનને નુકસાન પહોંચાડ્યું છે, તેવા વ્યાપક હિત અને શાંતિને ધ્યાનમાં રાખીને આપ સાહેબે પોતાના જીવનકાળ દરમિયાન કાબાના માળખાને કુરૈશના સમયનું હતું તેવું જ રહેવા દીધું.

૪. હઝરત અબ્દુલ્લાહ બિન ઝુબૈર રદીઅલ્લાહો અન્હોનો દૌર અને પયગંબરની ઇચ્છાની પૂર્તિ (ઈ.સ. ૬૮૩)

પયગંબર સાહેબ સલ્લલ્લાહુ અલયહી વસલ્લમના પર્દા ફરમાવ્યા બાદ, જ્યારે હિજરી સન ૬૪ (ઈ.સ. ૬૮૩) માં હઝરત અબ્દુલ્લાહ બિન ઝુબૈર રદીઅલ્લાહો અન્હોએ મક્કા મુઅઝ્ઝમા પર પોતાનું શાસન સ્થાપીત કર્યું, ત્યારે ઉમવ્વી શાસક યઝીદની સેના સાથે થયેલા ભીષણ યુદ્ધ અને પથ્થરમારો (મંજનીક દ્વારા) ને કારણે કાબા શરીફની દીવાલો અને ગિલાફ (કિસવાહ) ને ભારે નુકસાન થયું હતું, જેના કારણે દીવાલો નબળી પડી ગઈ હતી.

હઝરત અબ્દુલ્લાહ બિન ઝુબૈર રદીઅલ્લાહો અન્હોએ પોતાની ખાલા (માસી) હઝરત આયશા સિદ્દીકા રદીઅલ્લાહો અન્હા પાસેથી પયગંબર સાહેબ સલ્લલ્લાહુ અલયહી વસલ્લમની પેલી પવિત્ર ઇચ્છા વાળી હદીસ બરાબર સાંભળેલી અને સમજેલી હતી. તેથી તેમણે વિચાર્યું કે અત્યારે કાબાનું પુનઃનિર્માણ કરવું અનિવાર્ય છે, તો શા માટે તેને પયગંબર સાહેબ સલ્લલ્લાહુ અલયહી વસલ્લમની ઇચ્છા મુજબ જ બનાવવામાં ન આવે ?

તેમણે કરેલા મુખ્ય ૩ ઐતિહાસિક ફેરફારો:
૧. તેમણે હતીમ (હિજ્ર ઇસ્માઇલ) ના સંપૂર્ણ ભાગને કાબાની મુખ્ય ઇમારતની અંદર જોડી દીધો અને કાબાને હઝરત ઇબ્રાહીમ અલૈહિસ્સલામના મૂળ પાયા મુજબ લંબચોરસ બનાવ્યો.
૨. કાબાના પૂર્વ તરફના દરવાજાને જમીનની સપાટી જેટલો નીચો કર્યો જેથી કોઈપણ સામાન્ય માણસ આસાનીથી અંદર જઈ શકે.
૩. પશ્ચિમ દિશામાં એક નવો નિકાસ દરવાજો (Exit Door) બનાવ્યો, જેથી પયગંબર સાહેબ સલ્લલ્લાહુ અલયહી વસલ્લમની ઇચ્છા અક્ષરસઃ પૂરી થાય.

આ ઇસ્લામિક ઇતિહાસનો એ સુવર્ણ સમય હતો જ્યારે પ્રથમ વાર હતીમનો ભાગ સત્તાવાર રીતે કાબાની ચાર દીવાલોની અંદર આવી ગયો હતો અને લોકો કાબાની અંદર જઈને જ તવાફ કરતા હતા.

૫. હજ્જાજ બિન યુસુફનો હુમલો અને ઉમવ્વી દૌરમાં ફરીથી ફેરફાર (ઈ.સ. ૬૯૩)

આ બદલાયેલું માળખું માત્ર ૧૦ વર્ષ સુધી જ રહ્યું. હિજરી સન ૭૪ (ઈ.સ. ૬૯૩) માં ઉમવ્વી ખલીફા અબ્દુલ મલિક બિન મરવાનના ક્રૂર સેનાપતિ હજ્જાજ બિન યુસુફ શકીફી એ મક્કા પર મોટો હુમલો કર્યો. આ યુદ્ધમાં હઝરત અબ્દુલ્લાહ બિન ઝુબૈર રદીઅલ્લાહો અન્હો વીરતાપૂર્વક લડતા લડતા શહીદ થયા. મક્કા પર કબજો કર્યા પછી, હજ્જાજ બિન યુસુફે દમાસ્કસ (શામ) માં બેઠેલા ખલીફા અબ્દુલ મલિકને પત્ર લખ્યો કે બિન ઝુબૈર રદીઅલ્લાહો અન્હોએ કાબાના પવિત્ર માળખામાં ફેરફાર કરીને પોતાની મરજી મુજબ નવું બાંધકામ કર્યું છે.

તે સમયે ખલીફા અબ્દુલ મલિક પયગંબર સાહેબ સલ્લલ્લાહુ અલયહી વસલ્લમની તે હદીસથી અજાણ હતા, જે હઝરત આયશા સિદ્દીકા રદીઅલ્લાહો અન્હાએ વર્ણવી હતી. તેથી તેમણે અજ્ઞાનતામાં હજ્જાજને આદેશ આપ્યો: "હઝરત અબ્દુલ્લાહ બિન ઝુબૈર રદીઅલ્લાહો અન્હોએ કરેલા તમામ ફેરફારોને તોડી નાખો અને કાબાને ફરીથી તે જ સ્થિતિમાં લાવી દો જેવો તે પયગંબર સાહેબ સલ્લલ્લાહુ અલયહી વસલ્લમના જમાનામાં કુરૈશના લોકોએ બનાવ્યો હતો."

હજ્જાજ બિન યુસુફે તાત્કાલિક અસરથી કાબાની ઉત્તર તરફની દીવાલ તોડી નાખી, હતીમના ભાગને ફરીથી કાબાની મુખ્ય ઇમારતમાંથી બહાર કાઢી મૂક્યો, પશ્ચિમ તરફનો નવો દરવાજો કાયમ માટે ચણીને બંધ કરી દીધો અને પૂર્વના દરવાજાને ફરીથી જમીનથી ઊંચો કરી દીધો. બાદમાં, જ્યારે ખલીફા અબ્દુલ મલિક બિન મરવાનને હઝરત આયશા સિદ્દીકા રદીઅલ્લાહો અન્હાવાળી અસલી અને પ્રમાણભૂત હદીસની ખબર પડી, ત્યારે તેમને પોતાના આ આદેશ પર અત્યંત પસ્તાવો થયો અને તેઓ રડવા લાગ્યા કે તેમણે અજ્ઞાનતામાં એક મહાન પુણ્યનું કામ કેમ તોડાવી નાખ્યું!

૬. ઇમામ માલિક રહમતુલ્લાહ અલયહીની ઐતિહાસિક સલાહ અને વર્તમાન સ્વરૂપ

ઉમવ્વી સામ્રાજ્યના પતન પછી જ્યારે અબ્બાસી ખિલાફતનો દૌર આવ્યો, ત્યારે મહાન ખલીફા હારુન અલ-રશીદ સત્તા પર આવ્યા. જ્યારે તેમને ખબર પડી કે કુરૈશ અને હજ્જાજે પયગંબર સાહેબ સલ્લલ્લાહુ અલયહી વસલ્લમની મરજી વિરુદ્ધ હતીમને બહાર કાઢ્યો હતો, ત્યારે તેમણે ફરીથી હતીમને કાબાની અંદર સામેલ કરવાની અને પયગંબર સાહેબ સલ્લલ્લાહુ અલયહી વસલ્લમની ઇચ્છા મુજબ આબેહૂબ કાબા બનાવવાની ભવ્ય યોજના બનાવી. આ મોટો નિર્ણય લેતા પહેલાં તેમણે મદીના મુનવ્વરાના પ્રખ્યાત ફકીહ અને ઇસ્લામિક વિદ્વાન ઇમામ માલિક બિન અનસ રહમતુલ્લાહ અલયહી ની ધાર્મિક સલાહ (ફતવો) માંગી.

ઇમામ માલિક રહમતુલ્લાહ અલયહીના ઐતિહાસિક શબ્દો:
"હે અમીરુલ મુઅમિનીન! હું આપને અલ્લાહના વાસ્તે વિનંતી કરું છું કે અલ્લાહના આ પવિત્ર ઘર (કાબા) ને રાજાઓ અને શાસકો માટે રમતનું મેદાન ન બનાવો કે જે પણ નવો રાજા કે ખલીફા સત્તા પર આવે, તે પોતાની મરજી અને ભંડોળ મુજબ તેને તોડે અને ફરીથી બનાવે! જો આવું વારંવાર કરવામાં આવશે, તો સમગ્ર દુનિયાના મુસ્લિમોના દિલમાંથી કાબાનો જે સર્વોચ્ચ આદર, ભય, રુઆબ અને પવિત્રતા છે તે ધીમે-ધીમે નાબૂદ થઈ જશે."

ખલીફા હારુન અલ-રશીદને ઇમામ માલિક રહમતુલ્લાહ અલયહીની આ દૂરંદેશી અને શાણપણથી ભરેલી સલાહ ખૂબ જ ગમી ગઈ અને તેમણે કાબાને તોડવાનો વિચાર કાયમ માટે માંડી વાળ્યો. ત્યારથી લઈને આજ દિન સુધી (છેલ્લા ૧૩૦૦ થી વધુ વર્ષોથી) કાબા શરીફ અને હતીમનું ભૌગોલિક અને સ્થાપત્યકીય માળખું એ જ સ્થિતિમાં અકબંધ રાખવામાં આવ્યું છે જેવું હજ્જાજ બિન યુસુફે બનાવ્યું હતું.

૭. હતીમનું ધાર્મિક મહત્વ અને શરીઅતના મહત્વપૂર્ણ નિયમો

ઇસ્લામિક ફિકહ (કાયદાશાસ્ત્ર) ની દ્રષ્ટિએ હતીમનું સ્થાન કોઈ સામાન્ય મસ્જિદ જેવું નથી, તે હકીકતમાં કાબાની અંદરનો જ ભાગ હોવાથી તેના માટે શરીઅતમાં અત્યંત કડક અને વિશિષ્ટ નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે:

ક્રમ	બાબત / વિષય	શરીઅતની દ્રષ્ટિએ કાનૂની સ્થિતિ (નિયમ)
૧	તવાફ (પરિક્રમા) નો નિયમ	હજ કે ઉમરાહ કરતી વખતે કાબાની ચારેય બાજુ સાત ચક્કર લગાવવા (તવાફ) ફરજિયાત છે. આ તવાફ હતીમની બહાર બનેલી અર્ધ-ગોળાકાર દીવાલની પણ બહારથી જ કરવો ફરજિયાત છે. જો કોઈ વ્યક્તિ શોર્ટકટ લેવાના આશયથી હતીમની અંદરથી પસાર થઈ જાય, તો તેનો તવાફનો એ આંટો અમાન્ય (બાતિલ) ગણાય છે અને તેણે તે આંટો ફરીથી પૂરો કરવો પડે છે.
૨	નફલ નમાઝ (નફિલ ઇબાદત)	હતીમની અંદર ઊભા રહીને નફલ નમાઝ પઢવી એ સાક્ષાત્ કાબાની મુખ્ય ઇમારતની અંદર ઊભા રહીને નમાઝ પઢવા બરાબર છે. હદીસ શરીફ મુજબ, ઉમ્મુલ મુઅમિનીન હઝરત આયશા સિદ્દીકા રદીઅલ્લાહો અન્હાને જ્યારે કાબાની અંદર જઈને નમાઝ પઢવાની તીવ્ર ઇચ્છા થઈ, ત્યારે પયગંબર સાહેબ સલ્લલ્લાહુ અલયહી વસલ્લમ તેમનો હાથ પકડીને હતીમમાં લઈ ગયા અને કહ્યું: "જો તારે કાબાની અંદર નમાઝ પઢવી હોય તો આ હતીમમાં પઢી લે, કારણ કે આ પણ કાબાનો જ ભાગ છે." આ જગ્યાએ કરેલી દુઆઓ અલ્લાહ તઆલા તુરંત જ કબૂલ ફરમાવે છે.
૩	ફરજ નમાઝ (Farz Namaz)	હનફી મઝહબ અને અન્ય પ્રખ્યાત ઇસ્લામિક ન્યાયશાસ્ત્રીઓ (ફુકાહા) ના મતે, હતીમની અંદર પાંચ સમયની 'ફરજ' નમાઝ અથવા જમાઅત સાથેની મુખ્ય નમાઝ પઢવી અમાન્ય અથવા મકરુહ તહરીમી (નાપસંદ) છે. તેનું કારણ એ છે કે ફરજ નમાઝ માટે કાબાની મુખ્ય ઇમારતની કોઈ એક દીવાલની સન્મુખ (સામે) મોઢું રાખવું શરત છે, જ્યારે હતીમ પોતે જ કાબાનો હિસ્સો હોવાથી ત્યાં દિશા અને સન્મુખતાનો પ્રશ્ન જટિલ બને છે. આથી ત્યાં માત્ર નફલ અને સુન્નત નમાઝ જ પઢી શકાય છે.

8. સ્થાપત્યકીય વિશેષતા: મીઝાબે રહમત (સોનાનું પરનાળું)

હતીમની બરાબર ઉપર, કાબાની છત પર ઉત્તર દિશા તરફ એક સુંદર સોનાનું પરનાળું (Water Spout) લગાવવામાં આવ્યું છે, જેને 'મીઝાબે રહમત' (રહમતનું પરનાળું) કહેવામાં આવે છે. જ્યારે પણ મક્કા મુઅઝ્ઝમામાં વરસાદ પડે છે, ત્યારે કાબાની પવિત્ર છત પરનું તમામ પાણી આ સોનાના પરનાળા મારફતે સીધું નીચે હતીમની અંદર જ પડે છે. વરસાદના સમયે આ પવિત્ર પાણીની નીચે ઊભા રહીને દુઆ કરવી અને તે પાણી પોતાના શરીર પર લગાવવું એ અત્યંત બરકત અને શિફા (રોગમુક્તિ) આપનારું માનવામાં આવે છે.

વર્તમાન સમયમાં, સાઉદી શાસકો દ્વારા હતીમની આ અર્ધ-ગોળાકાર દીવાલને દુનિયાના સૌથી કિંમતી સફેદ ગ્રીક આરસપહાણ (Thassos Marble) થી સુશોભિત કરવામાં આવી છે. આ માર્બલ ગમે તેટલી કાળઝાળ ગરમીમાં પણ એકદમ ઠંડા રહે છે, જેથી હજ અને ઉમરાહ કરનારા ઝાયરીનો (યાત્રાળુઓ) ખૂબ જ આસાનીથી ખુલ્લા પગે ત્યાં ઇબાદત કરી શકે છે. દીવાલની ઉપર અત્યંત આધુનિક અને સુંદર ફાનસ (લાઈટો) લગાવવામાં આવી છે, જે રાત્રિના સમયે આખા વિસ્તારને રૂહાની પ્રકાશથી ઝળહળતો કરે છે.