બાળપણના દોસ્ત ફકીર મુહમ્મદ ટપાલી સાથે 

કચ્છ vs સાઉદી અરેબિયાની ગરમી: હાજીઓ માટે સંપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા અને તકેદારી

કચ્છ અને સાઉદી અરેબિયા બંને ભૌગોલિક રીતે રણ પ્રદેશો ધરાવે છે, પરંતુ બંનેની આબોહવા અને ગરમીની તીવ્રતામાં જમીન-આસમાનનો તફાવત છે. ખાસ કરીને જ્યારે આપણો દેશ ભારત અને આપણો પ્રદેશ કચ્છ મે મહિનાની ગરમીનો અનુભવ કરી રહ્યો હોય, ત્યારે સાઉદી અરેબિયામાં હજની મોસમ દરમિયાન તાપમાન પરાકાષ્ઠાએ હોય છે. આ લેખમાં આપણે ગરમીના તફાવત અને હાજીઓએ રાખવાની સાવચેતીઓ વિશે વિગતવાર ચર્ચા કરીશું.

૧. કચ્છ અને સાઉદી અરેબિયાની ગરમીમાં મૂળભૂત તફાવત

કચ્છની ગરમી (Kutch Climate):

કચ્છમાં ગરમી મુખ્યત્વે 'લૂ' ના સ્વરૂપમાં હોય છે. અહીં દરિયા કિનારો નજીક હોવાથી વાતાવરણમાં થોડો ભેજ (Humidity) જોવા મળે છે. કચ્છની ગરમીમાં શરીર પરસેવો પાડે છે, જે કુદરતી રીતે શરીરને ઠંડુ રાખવામાં મદદ કરે છે.

સાઉદી અરેબિયાની ગરમી (Saudi Climate):

સાઉદીમાં ગરમી 'સૂકી ગરમી' (Extreme Dry Heat) હોય છે. અહીં ભેજનું પ્રમાણ શૂન્યની નજીક હોય છે. આ ગરમીની સૌથી ખતરનાક બાબત એ છે કે પરસેવો વળતાની સાથે જ સુકાઈ જાય છે, જેથી વ્યક્તિને અહેસાસ જ નથી થતો કે તેના શરીરમાંથી પાણી ઓછું થઈ રહ્યું છે. તાપમાન ઘણીવાર ૪૮°C થી ૫૨°C સુધી પહોંચી જાય છે.

૨. હાજીઓએ શું સમજવાનું છે?

હજ દરમિયાન લાખો લોકોની ભીડ હોય છે. શારીરિક શ્રમ, લાંબુ અંતર ચાલવું અને કલાકો સુધી ખુલ્લા મેદાનમાં (ખાસ કરીને અરફાત અને મિનામાં) રહેવું પડે છે. આવા સમયે 'હીટ સ્ટ્રોક' અથવા 'સન સ્ટ્રોક' લાગવાની શક્યતા ૧૦૦% વધી જાય છે.

૩. આવશ્યક તકેદારીઓ અને વ્યવહારુ સૂચનો

• હાઇડ્રેશન (પાણીનું પ્રમાણ): દિવસમાં ઓછામાં ઓછું ૪-૫ લિટર પાણી પીવો. તરસ લાગે ત્યારે જ પાણી પીવું એ ભૂલ ભરેલું છે. હંમેશા ઝમઝમનું પાણી અથવા સાદું પાણી પીતા રહો.
• ORS નો ઉપયોગ: ગરમીમાં શરીરમાંથી ક્ષાર ઓછો થઈ જાય છે. દરરોજ એક ગ્લાસ પાણીમાં ORS પાવડર નાખીને પીવો.
• સફેદ છત્રી: સાઉદીમાં કાળી છત્રીને બદલે સફેદ કે હળવા રંગની છત્રી વાપરો. તે સૂર્યના કિરણોને પરાવર્તિત કરે છે.
• પગરખાંની સાવચેતી: મક્કા અને મદીનાના પથ્થરો ગરમ હોય છે. હળવા અને આરામદાયક ચંપલ પહેરો. ડાયાબિટીસ હોય તો પગમાં સેજ પણ ઈજા ન થાય તેનું ધ્યાન રાખો.
• વધારે પડતો તડકો: બપોરે ૧૧ થી ૪ વાગ્યા સુધી સીધા સૂર્યપ્રકાશમાં ન રહો. જો મુસાફરી કરવી જ પડે, તો માથું અને ગરદન ભીના રૂમાલથી ઢાંકેલા રાખો.

દુઆઓમાં યાદ રાખશો 

આ માહિતી અન્ય હાજીઓ સુધી પહોંચાડો:

Share on WhatsApp

ખાનકાહ-એ-આલિયા નકશ઼બંદીયા-ચિશ્તિયા-સાબિરીયા-અશરફીયા, ભુજ કચ્છ.