ઇસ્લામમાં હિજાબનું મહત્વ

 

Courtesy: Google images 

ઇસ્લામમાં સ્ત્રીનું સન્માન અને હિજાબનું મહત્વ

પશ્ચિમી સંસ્કૃતિ, મનોવિજ્ઞાન અને શરઈ અહકામાતનું વિસ્તૃત વિશ્લેષણ

"હિજાબ એ સ્ત્રીની નબળાઈ નથી, પણ તેની અસ્મિતા અને પવિત્રતાનું તેજ છે. તે એક એવો કિલ્લો છે જે સ્ત્રીને સમાજના દૂષિત તત્વોથી સુરક્ષિત રાખે છે."

૧. ઇસ્લામમાં સ્ત્રીનો મરતબો અને ઐતિહાસિક ક્રાંતિ

ઇસ્લામ પૂર્વેના કાળમાં સ્ત્રીઓની સ્થિતિ અત્યંત દયનીય હતી. પરંતુ પયગંબર હઝરત મોહમ્મદ મુસ્તફા (સલ્લલ્લાહુ અલયહી વસલ્લમ) ના આગમન પછી સ્ત્રીને માતા, પુત્રી, બહેન અને પત્ની તરીકે ઉચ્ચ દરજ્જો મળ્યો. ઇસ્લામે સ્ત્રીને જે સન્માન આપ્યું છે તેવું સન્માન ન તો ઇતિહાસમાં ક્યારેય મળ્યું હતું, ન કયામત સુધી મળશે.

માતા તરીકે: હદીષમાં સ્પષ્ટ છે કે "જન્નત તમારી માતાના ચરણોમાં છે." આ મનોવૈજ્ઞાનિક રીતે સ્ત્રીને સામાજિક વ્યવસ્થાના કેન્દ્રમાં મૂકે છે. પુત્રી તરીકે: દીકરીના ઉછેરને જન્નતની ચાવી ગણાવવામાં આવી છે. આ ગૌરવશાળી વારસો જ સ્ત્રીને આત્મવિશ્વાસ આપે છે કે તે અલ્લાહની નજરમાં કેટલી કિંમતી છે.

૨. પશ્ચિમી સંસ્કૃતિ વિરુદ્ધ ઇસ્લામિક હિજાબ: મનોવૈજ્ઞાનિક પાસાં

આજે પશ્ચિમી સંસ્કૃતિ સ્વતંત્રતાના નામે સ્ત્રીને 'વસ્તુવાદ' (Sexual Objectification) તરફ ધકેલી રહી છે. મનોવિજ્ઞાન મુજબ, જ્યારે કોઈ સ્ત્રી ટૂંકા કે ચુસ્ત કપડાંમાં જાહેરમાં આવે છે, ત્યારે જોનાર પુરુષના મગજમાં તે સ્ત્રી એક 'વ્યક્તિ' તરીકે નહીં, પણ એક 'ભોગની વસ્તુ' તરીકે અંકિત થાય છે. આનાથી સમાજમાં નૈતિક પતન અને ગુનાખોરી વધે છે.

હિજાબની મનોવૈજ્ઞાનિક દલીલ: હિજાબ સ્ત્રીને આ માનસિક ગુલામીમાંથી મુક્ત કરે છે. તે પુરુષની નજરને શરીરના વળાંકો પર અટકવાને બદલે સ્ત્રીના વિચારો, તેની બૌદ્ધિક ક્ષમતા અને તેના વ્યક્તિત્વ તરફ વાળે છે. હિજાબ પહેરનારી સ્ત્રી સમાજને સંદેશ આપે છે કે: "તમારે મારી સાથે વ્યવહાર મારા ચરિત્રના આધારે કરવાનો છે, મારા દેખાવના આધારે નહીં."

૩. હિજાબમાં ચહેરો ઢાંકવો કે ખુલ્લો રાખવો? શરઈ પરિપ્રેક્ષ્ય

આ એક અત્યંત ગહન વિષય છે જેના પર ઇસ્લામિક વિદ્વાનો (ફુકાહા-એ-કિરામ) એ કુરાન અને હદીષની રોશનીમાં વિસ્તૃત માર્ગદર્શન આપ્યું છે. અહીં આપણે બંને પાસાઓને સમજીએ:

અ) ચહેરો ઢાંકવો (નિકાબ) શ્રેષ્ઠ અને સુરક્ષિત માર્ગ છે:

મોટાભાગના હનફી, શાઈફી અને હંબલી વિદ્વાનોનું મંતવ્ય છે કે આજના 'ફિત્ના' (બુરાઈ) થી ભરેલા યુગમાં સ્ત્રીએ પોતાનો ચહેરો ઢાંકવો અનિવાર્ય છે. ચહેરો એ સુંદરતાનું કેન્દ્રબિંદુ છે. જો ચહેરો જ ખુલ્લો રહે, તો હિજાબનો મૂળ હેતુ એટલે કે પુરુષોના આકર્ષણથી બચવું, તે પૂર્ણ થતો નથી.

હદીસનો પુરાવો: હઝરત આયેશા સિદ્દીકા (રદીઅલ્લાહો અનહા) હજ દરમિયાનના એક પ્રસંગનું વર્ણન કરતા કહે છે: "જ્યારે કાફલાઓ અમારી પાસેથી પસાર થતા, ત્યારે અમે અમારા માથા પરથી જિલબાબ (ઓઢણી) અમારા ચહેરા પર લટકાવી દેતા હતા." (અબુ દાઉદ). આ હદીસ સાબિત કરે છે કે પવિત્ર પત્નીઓ (અઝવાજ-એ-મુતહહરાત) અજાણ્યા પુરુષો સામે ચહેરો ઢાંકતા હતા.

બ) ચહેરો ખુલ્લો રાખવાની પરવાનગી અને તેની શરતો:

કુરાનની આયત "સિવાય કે જે (પોતાની મેળે) જાહેર થઈ જાય" (સુરા અન-નૂર: ૩૧) ની વ્યાખ્યામાં અમુક મુફસ્સિરીન ચહેરો અને હથેળીને ગણે છે. પરંતુ, આ પરવાનગી માત્ર ત્યારે જ છે જ્યારે સ્ત્રીએ ચહેરા પર કોઈ શણગાર ન કર્યો હોય અને તેનાથી કોઈ સામાજિક બુરાઈ પેદા થવાની ભીતિ ન હોય. આજના સમયમાં આવી સ્થિતિ જાળવવી અત્યંત મુશ્કેલ હોવાથી વિદ્વાનો 'નિકાબ' પર વધુ ભાર મૂકે છે.

૪. વિધર્મીઓ અને ટીકાકારો માટે તાર્કિક દલીલો

પશ્ચિમી ટીકાકારો વારંવાર હિજાબને પછાતપણા સાથે જોડે છે. તેમને પૂછવા જેવા કેટલાક તાર્કિક સવાલો:

• નગ્નતા વિરુદ્ધ સંસ્કૃતિ: પ્રાણીઓ નગ્ન હોય છે, માણસો કપડાં પહેરે છે. કપડાંની અછત એ પ્રગતિ નથી, પણ આદિમ યુગ તરફ પાછા ફરવાની નિશાની છે. સંસ્કૃતિ હંમેશા મર્યાદા (Decency) થી ઓળખાય છે.
• નન (Nun) નો હિજાબ: જ્યારે ઈસાઈ ધર્મમાં નન માથું ઢાંકે છે ત્યારે તેને પવિત્રતા માનવામાં આવે છે, તો પછી મુસ્લિમ સ્ત્રી હિજાબ પહેરે ત્યારે તેને દબાણ કેમ કહેવાય? આ બેવડા ધોરણો પશ્ચિમી માનસિકતા દર્શાવે છે.
• હીરાનું ઉદાહરણ: જે વસ્તુ જેટલી કિંમતી હોય તેને એટલી જ કાળજીપૂર્વક ઢાંકીને રાખવામાં આવે છે. સ્ત્રી અલ્લાહની શ્રેષ્ઠ રચના છે, તેથી તેનો પડદો અનિવાર્ય છે.

૫. સૈયદા ફાતિમા (રદીઅલ્લાહો અનહા) નો દિવ્ય આદર્શ

ઇસ્લામની તમામ સ્ત્રીઓ માટે સૈયદા ફાતિમા-તુઝ-ઝહરા (રદીઅલ્લાહો અનહા) નું જીવન એક દીવાદાંડી સમાન છે. તેમણે શીખવ્યું કે સ્ત્રીની સાચી સુંદરતા તેના છુપાયેલા રહેવામાં છે. હઝરત ફાતિમા (રદીઅલ્લાહો અનહા) ના હયા (શરમ) ના કારણે જ તેમના વિશે કહેવાયું છે કે કયામતના દિવસે જ્યારે તેઓ પુલ-એ-સિરાત પરથી પસાર થશે, ત્યારે અવાજ આવશે કે "તમામ લોકો પોતાની નજરો નીચી કરી લે, મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહુ અલયહી વસલ્લમ) ની દીકરી પસાર થઈ રહી છે."

૬. હિજાબના માનસિક અને સામાજિક ફાયદા

૧. માનસિક શાંતિ: હિજાબ પહેરનારી સ્ત્રી બજારના 'બ્યુટી કોમ્પિટિશન' માંથી મુક્ત થઈ જાય છે. તેને દરરોજ કલાકો સુધી મેકઅપ પાછળ સમય બગાડવાની જરૂર રહેતી નથી.

૨. સુરક્ષાનો અહેસાસ: હિજાબ એક પ્રતિષ્ઠિત ઓળખ આપે છે, જે અસામાજિક તત્વોને અંતર રાખવા મજબૂર કરે છે.

૩. ગૌરવશાળી જીવન: તે સ્ત્રીને તેના પરિવાર અને સમાજમાં એક આદરણીય સ્થાન અપાવે છે.

નિષ્કર્ષ

હિજાબ એ માત્ર કપડાનો ટુકડો નથી, પણ અલ્લાહના આદેશ પ્રત્યેનું સમર્પણ છે. તે પશ્ચિમી સંસ્કૃતિના આક્રમણ સામે ઇસ્લામિક કૌટુંબિક વ્યવસ્થાને બચાવવાનું એક શક્તિશાળી સાધન છે. જો આપણે આપણી આવનારી પેઢીઓને નૈતિક પતનથી બચાવવી હોય, તો આપણા ઘરોમાં હઝરત આયેશા અને હઝરત ફાતિમા (રદીઅલ્લાહો અનહા) જેવો પડદો અને હયા લાવવા જ પડશે.

---

આ મહત્વપૂર્ણ ઈસ્લામિક માહિતી જરૂર શેર કરો

તમારા એક શેરથી કોઈ બહેન-દીકરીમાં દીનનું નૂર પેદા થઈ શકે છે.

ખાનકાહ-એ-આલિયા

નકશ઼બંદીયા-ચિશ્તિયા-સાબિરીયા-અશરફીયા,

ભુજ કચ્છ.