પેન્ટ-શર્ટમાં નમાઝ અને સતરના નિયમો: એક જાગૃતિ લેખ

Courtesy: Gemini image 

Courtesy: Gemini image 

નમાઝ અને આપણો પોશાક: શું આપણે અલ્લાહની બારગાહમાં અદબ જાળવીએ છીએ?

આજના સમયમાં સોશિયલ મીડિયાના વધતા પ્રભાવે આપણી જીવનશૈલીને બદલી નાખી છે. ખાસ કરીને ઈન્સ્ટાગ્રામ પર આપણે એવા દ્રશ્યો જોઈએ છીએ કે જેઓ ધર્મના માર્ગદર્શક ગણાય છે, તેવા પેશઈમામ કે યુવાનો ચુસ્ત જિન્સ પહેરીને રીલ્સ બનાવતા ફરે છે. આ જોઈને પ્રશ્ન થાય છે કે શું આપણે દીનની ગરિમા ભૂલી રહ્યા છીએ? શું કાયદાઓ સમજાવનારા આલિમો ઓછા થઈ ગયા છે? નમાઝ જેવી પવિત્ર ઈબાદત માટે આપણો પોશાક કેવો હોવો જોઈએ, તે સમજવા માટે તાજેતરમાં ‘દારુલ ઈફ્તા અહલ-એ-સુન્નત’ દ્વારા જારી કરવામાં આવેલો એક મહત્વપૂર્ણ ફતવો સમજવો અત્યંત જરૂરી છે.

ફતવાનો અક્ષરશઃ ગુજરાતી અનુવાદ

સવાલ: પેન્ટ અને ટી-શર્ટ પહેરીને નમાઝ પઢતા હોઈએ અને સજદામાં જતી વખતે ટી-શર્ટ પાછળથી ઊંચી થઈ જાય અને શરીરનો ભાગ દેખાય, તો નમાઝનું શું થશે?

જવાબ:

• શરઈ નિયમ એ છે કે પુરુષનું સતર નાભિથી લઈને ઘૂંટણ સુધી છે, જેમાં નાભિ સામેલ નથી પણ ઘૂંટણ સામેલ છે.
• નમાઝમાં સતર ખુલી જવાની સ્થિતિમાં, સતરના અંગોમાંથી કોઈપણ એક અંગનો ચોથો ભાગ (૧/૪) ખુલી જવાથી નમાઝ ફાસિદ (રદ) થવાનો આધાર છે.
• સામાન્ય રીતે પેન્ટ-શર્ટ પહેરનારા જ્યારે સજદામાં જાય છે ત્યારે પાછળથી સતર દેખાય છે અને તે ચોથા ભાગ કરતા ઓછું હોય છે.
• આવી સ્થિતિમાં જો કે નમાઝ તો થઈ જશે, પરંતુ આવો પોશાક પહેરીને નમાઝ પઢવી યોગ્ય નથી.
• જ્યારે ખબર હોય કે આવું થવાનું છે, ત્યારે સામાન્ય સંજોગોમાં પણ આવો પોશાક પહેરવો જાઈઝ નથી, કારણ કે નમતી વખતે સતરનો ભાગ દેખાય છે અને અન્યો સામે સતર ખોલવું એ ગુનાહ છે.
• જો સતરનો આ ભાગ એક ચોથા ભાગ જેટલો ખુલી જાય અને એક આખો રુકન તે જ હાલતમાં અદા થાય, અથવા ત્રણ વાર 'સુબ્હાન અલ્લાહ' કહી શકાય તેટલો સમય તે ખુલ્લું રહે, તો નમાઝ ફાસિદ થઈ જશે.
• આલા હઝરત ઈમામ અહલે સુન્નત ઈમામ અહમદ રઝા ખાન (રહેમતુલ્લાહ અલયહી.) લખે છે કે: "જો કોઈ અંગનો ચોથો ભાગ ખુલી જાય, ભલે અજાણતા ખુલ્યો હોય, અને તે હાલતમાં રુકૂઅ કે સજદો કે કોઈ પણ પૂરો રુકન અદા કર્યો, તો નમાઝ ચોક્કસપણે જતી રહી."
• જો અંગના ચોથા ભાગથી ઓછું દેખાય છે, તો નમાઝ સહી થઈ જશે, ભલે તે નિયતથી સલામ સુધી દેખાતું રહે.

વર્તમાન પરિસ્થિતિ અને આપણી જવાબદારી

આ ફતવો સ્પષ્ટ કરે છે કે નમાઝમાં સતરનું મહત્વ શું છે. આશ્ચર્યની વાત એ છે કે આજે પેશઈમામો અને ધાર્મિક જ્ઞાન રાખતા યુવાનો પણ જિન્સ અને ટૂંકા ટી-શર્ટ પહેરીને વીડિયો બનાવે છે. જ્યારે કૌમનો નેતા જ આવા અયોગ્ય પોશાકમાં ફરશે, તો સામાન્ય જનતાને શું પ્રેરણા મળશે? નમાઝ એ અલ્લાહ સાથેની સીધી વાતચીત છે. જ્યારે આપણે કોઈ મોટા અધિકારીને મળવા જઈએ છીએ ત્યારે શ્રેષ્ઠ કપડાં પહેરીએ છીએ. તો પછી અલ્લાહની બારગાહમાં આવા ફિટિંગવાળા કે ટૂંકા કપડાં કેમ?

ખાનકાહ-એ-આલિયા
નક઼શબંદીયા-ચિશ્તિયા-સાબિરીયા-અશરફીયા,
ભુજ કચ્છ

મૂળ ફતવાની ઈમેજ (Original Fatwa Image):

ણ્ય